Xabier Letona, Argiako zuzendaria

Ez da samurra irudikatzea pasa berri diren hauteskundeen ondoren nola garatuko den Euskal Herriko bake prozesua, eta pentsa liteke, nagusiki, hauteskundeen aurretik indarrean zegoen bide-orri bati jarraituko diola. Orain arte, berau ezker abertzaleak aldebakarrekoz egindako bidea izan da eta bide horren gailurra izan zen ETAk borroka armatua behin-betiko utziko zuela iragarri zuen urriaren 20ko agiria. Beste aldean ere mugimenduak izan daitezen ordua da.

Aieteko Nazioarte Konferentziak argi zehazten zuen moduan, orain bi esparru garrantzitsuri heldu behar zaie: gatazkaren ondorioei eta arazo politikoei. Arazoen ondorioei dagokion eremu horri heldu beharko dio PPren gobernuak, eta lehenik eta behin presoen eremuan. Prozesu luzea eta korapilatsua izango da, baina berau diseinatzea da kontua eta gero indarrean jartzen hastea: preso gaixoak askatzea, Parot doktrina indargabetzea, presoak Euskal Herrira edo inguruetara hurbiltzea, odol deliturik gabekoak askatzea… eta azkenean odol delitu eta zigor luzeak dituztenak.

Hainbat eratan egin daiteke hori guztia, logikoena izango litzateke urrats bakoitza bake prozesua sendotze aldera egitea, baina ez dago horren bermerik. Biderik okerrena litzateke presoak eta iheslariak hemen zabaldu den prozesu politiko berrian eragiteko erabiltzea. Eta horra beldurra: orain arteko gatazkan erabili baditu, zergatik ez orain? Arriskuetako bat hori da, espero dezagun nazioarteko laguntzaile eta bitartekarien indarrak eta euskal gizarteko kontsentsu handi batek ez baimentzea horrelakorik.

Baina txanponak bi alde ditu. Bata, Mariano Rajoyk ETAren agiriaren osten erakutsitako zuhurtasuna, eta horrek ematen du baikortasunerako esperantzarik. Bestea, hauteskundeen ondoren Amaiur-ekin ez hitz egiteko hartutako erabakia. Zein alde gailenduko da? Edo alde biekin arituko da Rajoy?

Oposizioaren lana bederen alde izango bide du, ez dirudi PSOEk gain honekin odolik egingo duenik, eta logikoena PPrena lana sostengatzea litzateke. Espainiak, gainera, badu zertaz arduratu krisiarekin Euskal Herrian ere indarrak xahutzen ibiltzeko moduan. Baina arazo handien aurrean, gobernuek sarri erabiltzen dituzte kohesio osagaiak, eta horietakoa izan daiteke baita ere separatistei aurre egitearena.

Gatazkaren ondorioenak du lehentasuna, baina arazo politikoa ere hor da eta Euskal Herriko kultura politikoen arteko oinarrizko akordioa ere lortu beharko da epe ertainean. Hori ere gaurtik hasiko da lantzen, baina ezin ukatu bultzada berezia hartuko duela Eusko Legebiltzarra berritzen denean, bera baita egun errealitateari erantzuten ez dion erakunde bakarra.

Pentsa liteke instituzioek hartuko dutela beren gain normalizazio politikoa gauzatzearena, baina oso garrantzitsua litzateke normalizazio hori ez mugatzea horretara eta gizartearen zabalak parte hartu ahal izatea bestelako foro edo moldez. Hau ez da alderdien gaia bakarrik, euskal gizartearena baizik, eta bere sozializazioan nola sakondu emaitzak ere halakoak izango dira. Euskal gizarteak bloke gisa bultzatzen badu bake prozesua, Madrilek galga dezake, baina ez geratu.

Txema Ramírez de la Piscina, EHU-UPVko irakaslea

Bukatu da. Kito. Amaitu da, behin betiko. Zortzi hitz 52 urteko historiari amaiera emateko: “ETAk bere jarduera armatua behin-betiko amaitzea erabaki du”. Zorionak erabaki hau posible egin duten guzti guztiei.

Odolaren usainak bazter anitz zipriztindu, jende gehiegi kirastu, eztabaida franko pozoitu eta bihotz dezente harritu ditu urteotan guztietan. Alde guztietan, ez soilik alde batean eta bestean; ez, guztietan. Denok aspertu gara ETArekin. Seguru asko, ETA ere gurekin aspertu da. Kostako da usain hori desagerraraztea. Baina joango da. Orduan biluzik agertuko gara denok, ispiluaren aurrean, nork bere ederrak edo miseriak agerian, aitzakiarik gabe. Suzko armak lurperatuta, bestelako armak erabili beharko dira eta orduan, hitzak, bai jaun-andereok, hitzak bere balio osoa hartuko du. Bataila hori gordina izango da, gordina bezain zoragarria ere; nork bere argudioak azaldu, parekoa limurtzen hasi eta adostasun batera iristen saiatu. Adostasun osoa ezinezkoa izango da. Orduan, gehiengoak erabaki beharko du. Gogorra bataila, oso gogorra izango da; batik bat, Espainiako eskuin muturrak hedabideetan duen indarra ikusita. Sarritan esan dut: bataila dialektiko horretan ongi trebatutako bozeramaileak beharko dira, bihotzetik bihotzera hitz egiten duten pertsonak, gauzak argi eta garbi esaten dutenak, konplexurik gabe, ausardiaz, konbentzimenduz, sinesmenez, itzulinguruka ibili gabe. Tabua desagertu da. ETAk ezker abertzaleko buruzagien ahotan ezarria zuen “galga” ikusezina desagertuko da: ehh, ummm susmagarri horiek, zalantza horiek, isilune horiek joango dira. Euren agerpen publikoetan zenbait gai tabu ziren. Horietako bat borroka armatua zen. Orain kito; desagertu da fantasma.

Baina, bataila dialektikoa hasita zegoen. Hasita dago. Zergatik izan da erabakia? Nolatan ailegatu gara hona? Borroka horretan den denak sutsu eta gogotsu ari dira. Normala. Nire ustez, ez dago arrazoi bakarra. Denek dute arrazoi puntu bat. Estatuaren presioak eragin handia izan du, jakina. Euskal gizarteak berak garrantzia itzela izan du, garbi utzi baitio ETAri bere garaia igaroa zela. Dena den, ETAren transatlantikoak egin duen ziaboga ulertzeko gako nagusia, nire ustez, beste bat da: Loiolako prozesuaren porrotak Arnaldo Otegi, Rufi Etxebarria, Rafa Diez eta beste hainbaten pazientzia agortu zuen. Orduan, adar politikoak adar militarrari aurrea hartzea erabaki zuen. Hor dago gakoa. Mahai gainean ukabilkada eman eta ozen esan zuten: hau amaitu behar da. Apustu handia egin zuten, zintzoa eta ausarta. Arriskatu egin ziren. Eta Euskal Herriak ahalegin hori eskertu die maiatzeko hauteskundeetan eta azaroaren 20koetan ere eskertuko die. Honatx nire apustua: baietz Amaiur lehen indar politikoa izan.

Beste fase batean kokatuko gara: odolaren arrastoaren gainetik, hitzak hartuko du protagonismoa. Ez ahaztu: hitza bihotzaren giltza da.

Bake-prozesuaren Behatoki Soziala

Noiz hartu ahalko da desagertutzat ETAren indarkeria? Zer iritzi duzu Bateragune auziaz? Zeintzuk dira berradiskidetze soziala errazteko jorratu behar diren gaiak? Hauek dira Bake-prozesuaren Behatoki Sozialaren hamaikagarren galdetegirako proposatzen ditugun zazpi galderetatik hiru, ekainetik gaur arte bakea eta bizikidetzarekin lotutako gertakariei lotuak.

Galdetegia erantzutera animatzen zaitugu zure iritzia eman ahal dezazun bakeaz, bizikidetzaz eta berradiskidetzeaz. Zure ahotsa entzunarazi eta gobernuek, alderdi politikoek eta hedabideek zure iritzia zein den jakin dezaten.

Galdetegiaren bidez jasotako erantzunekin Lokarrik 2011ko udari dagokion Behatoki Sozialaren Txostena egingo du. Dokumentua publiko egingo da eta eragile politiko eta sozialei bidaliko zaie.

Parte hartu eta erantzun ezazu galdetegi berria irailaren 27a baino lehen!

Ezker Batua-Berdeak alderdiko koordinatzailea

Euskal Herrian, azken hamarkadan, hauteskunde ezberdinak bi ezbeharrez markaturik egon dira, ETAren indarkeria eta Ezker Abertzaleren presentzia eza, parteka edo bere osotasunean.

Ez ditut biak maila berean kokatzen, ezta gutxiagorik ere, baina aitortu behar da hauteskundeak joan eta hauteskundeak etorri horiek izan direla, tamalez, Euskal Herriko hauteskundeak ezberdin egin dituztenak.

Atzo, Auzitegi Konstituzionalak, bi aparteko egoera horietatik, bat bere onera ekarri zuen. Bildu (Ezker Abertzalearen koalizioa) hauteskundeetan egongo da.

Konstituzionalaren erabaki honek, lehenik eta behin, legez kanporatze prozesu honen guztiaren oinarri politikoa agerian utzi zuen. Politikoa izan zen Gorenaren erabakia, non epaile atzerakoiak gehiago ziren eta politikoa izan zen ere Konstituzionalaren erabakia, non epaile aurrerakoiak diren gehiengo.

Zuzenbidea interpretatzeko modu ezberdinak egon daitezke, baina Konstituzionalean egoteko proposatu zaituen alderdiaren ikuspegiaren araberakoak izatea beti ez da batere arrunta. Espainian, botere judizialaren independentzia, batez ere epaitegi nagusietan, kimera hutsa baino ez da, eta beraz, beste aukeraketa modu batean pentsatzen hasi beharko ginateke. Baina tira, hori beste post baterako.

Bigarrenik, Konstituzionalaren erabakiak Euskal Herrian aurrekaririk ez duen egoera bat errazten du: ez dadila egon zinegotzi edo batzarkiderik, ETAren indarkeriaren aurrean beste leku batera begiratzeko prest, instituzio horietan euskal sentsibilitate politiko guztiak presente egonda.

Segur aski, batzuek, instituzio berriak martxan jarri eta berehala, egoera berri hau okertu nahiko dute ez Bilduk ez beste askok ere, sinatuko ez genituzkeen aldebakarreko ikuspenez jositako adierazpenak proposatuz, Ezker Abertzalearen apustua ezereztatu nahian, baina agerikoa izango dena da ETAk euskal instituzioetan ez duela inolako babesik edo aitzakiarik aurkituko bere existentzia zuritzeko.

Hauteskunde hauek, gainera, normalkuntza politikorantz aurrerapauso nabaria suposatuko dute, eguneroko lanean batzuen eta besteen arteko elkarlanak aurretik ezezagunak ziren egoera asko ulertzera eramaten duelako, eta honek elkarrizketa asko errazten duelako.

Baina ez hori bakarrik, hauteskundeen ondoren emango den egoera berri honek, barerantz ere gerturatzen gaitu. Ezker Abertzalearen bide politiko eta demokratikoen aldeko apustuak bere saria aurkitu baitu beraien proposamenak klandestinitatetik atera eta publiko egin ahal izateko.

Bide zuzenean gaude, ea inork edo ezerk ez duen okertzen eta hurrengo hauteskundeetan indarkeriaren mehatxua ere desagerturik dagoen eta oraingo honetan ez bezala, eskolten beharra ere, gure hauteskunde kanpainetatik desagertzen den.

Dionisio Benito,

kriminologoa

Euskal gizartean azken denboraldi honetan, jendearen iraunkortasunari esker, bilakaera Euskal Herrian bizitzen ari garen bake prozesuaren bermatzaile garraintzitsuenetako bat da eraiki nahi den aberri eraikuntza lortu ahal izateko. Beraiek, “nortasun taldeek”, lan egitura  trebeak erabiliz kultura demokratikoa eta elkarrizketaren bitartez bizi dugun “gatazka” eraldatu dute bake iraunkorra lortzeko eta erabakitzeko eskubidea izateko.

ETAk su-etena aitortu zuenetik, nortasun taldeek behin eta berriro erakusten dute publikoki zein den benetazko borondatea eta noraino iritsi nahi duten gizarteak aldarrikatutako helburuak lortzeko. Garrantzitsua da onartzea gatazkan barne dauden egileek arazo bat dutela aitortzen dela eta, zentzu horretan, parlamentua osatzen duten beste agenteek, politikoek, elkarrizketaren borondatea eduki behar dute hitzaldi-mahai bat osatu eta dauden ahots guztiak entzun ahal izateko. Hitzaldi-mahai baten benetako oinarria abeniko-giroa lortzeko, indarkeria guztien amaiera garaitu ahal izatea eta “ahotsik gabekoen ahotsa” entzutea da. Kasu honetan, Ezker Abertzaleak legeztatua izan behar du, zalantzarik gabe, behingoz gure gizartean hitz egiteko eskubidea izateko.

Gaur egun esan genezake “adiskidetzearen” aurreko pausoan gaudela eta, horregatik, beharrezkoa da indar guztien elkartasuna izatea hau guztia lortzeko. Nabari da azken bi urte hauetan ETAren aldetik gogorkeriarik gabe gabiltzala. Kriminalitate datuen estatistikak horrela adierazten du. Horrexegatik, aitzakiarik gabe, zentzu handiko aro batean gaude derrigorrez aurrerakada pausoak emateko. Harresi hori oztopo bezala bidetik kentzeko eta “adiskidetzearen” mementora iristeko, hainbat gauza argi utzi beharko genituzke: biktima guztien oroimena eta eragindako kalteak konpontzea, “menderatuak” eta “garaileak” ez dira egon behar sufrimendu gehiagorik ez berpizteko. Tamalez, lehen mailako eta bigarren mailako biktimak egotea gogaikarria da gure gizartean gizakiaren ahulezia ohartarazten digutelako beti, eta jakinda urte hauetan guztietan nola gertatu izan diren egitate traumatiko guztiak, era batean edo bestean, adierazten digute zein den benetako gordintasuna. Biktimak guztiak ezagutu, aitortu eta gogoan hartu behar dira. Beste aldetik, Harremanetarako Nazioarteko Taldearen (HNT) gainbegiratu lana apartekoa eta funtsezkoa izango litzateke  “gatazka” konpondu eta lagundu ahal izateko.

Ez da zuzena esatea “garaileak” eta “menderatuak” egon behar direla bake prozesu honetan. Orain arte, azkeneko 50 urte hauetan, tamalez, era batean edo bestean, “menderatuak” egon dira beti, hain zuzen ere, gaur egun gurekin ez daudenak. Eta “garaileak” izan beharko ginateke gaur egun oraindik bizirik eta aske gaudenok.

Nortasun taldeek gizartearen ahotsa bultzatu nahi dute, benetako botoa, politikoek horrela ulertzeko eta herri bat garela ez ahazteko.

Konfidantzarekin, iragana zein den ikusteko eta etorkizuna erabakitzeko elkarrizketa-mahai batean eseritzeko artigasuna behar dugu bai ala bai daukagun bake prozesu hau betiko ez itzalteko.

Jada eskurgarri da H@ritu-ren, Lokarriren aldizkariaren, azken zenbakia. 35. zenbakian, besteak beste,  honako edukiak irakur ditzakezu: Bake-prozesuaren Behatoki Sozialaren 2010eko udazkeneko Txostenaren aurrerapena eta adierazpen askatasunaren Portell saria irabazi duen Terry Gould kazetari iparramerikarrari elkarrizketa. Guatemalako eta Mendebaldeko Saharako gatazka ere protagonista dira, bai eta Euskal Herriko Eskubide Zibil eta Politikoen aldeko Mugimendua eta bakerako hezkuntzaren Foro Mundiala ere. Ezker Abertzalea legeztatzea den erronkari buruzko editoriala eta Garazi Landak idatziako Eguberri ipuina dira beste edukietako batzuk.

• Jaitsi aldizkaria PDF formatuan

Bake-prozesuaren Behatoki Soziala

Pertsona behatzailea al zara? Zer iritzi duzu nazioarteko erraztaileek Euskal Herrian bake-prozesu batean egin dezaketen lanaz? ETAk indarkeriari amaiera jarriz gero, komenigarria litzatzeke abian jartzea elkarrizketa foro bat? Zer egin beharko lukete Gobernuak eta alderdiek bake prozesu bat laguntzeko?

Bake Prozesuaren Behatoki Sozialaren galdetegi berria abian da, zazpigarrena dagoeneko. Zazpigarrenez, herritarrek bakeari eta elkarbizitzari buruz zer iritzi duzuen jakin nahi du Lokarrik, hala, herritarrek ateratako egoeraren inguruko argazki bat izan dezagun eta argazki hori ahalik eta gehien zabal dezagun.

Lokarrirentzat herritarren partaidetza ezinbesteko baldintza da bake prozesu itzulezina eraikitzeko. Aurreko bake prozesuko akatsak ez errepikatzeko Bake Prozesuaren Behatoki Soziala bezalako ekimenak jarri ditugu abian eta bertan parte hartzera animatzen zaituztegu herritar guztioi.

Minutu gutxi batzuk badituzu, erantzun galdetegia!

• Galdetegia

• Aurreko txostenak

Alvaro Marcos, Ezker Gogoa

Ikuspegi ezberdinetatik begiratuta, Euskal Herrian dagoen sare soziala oso esanguratsua eta hainbat arlotan erreferentea da. Izan ere, milaka eta milaka herritarrek euren denbora eta gaitasunak eskaintzen dituzte musutruk, sinesten duten esparruetan edo ekimenetan. Egia da azken garai hauetan gauzak aldatzen ari direla –txarrerako, norberekeriaren ideologiak bultzatuta- eta gabezien artean, elkarrekin aritzeko zailtasunak betidanik egon direla, baina orokorrean gizarte zibilaren egoera nahiko ona dela baiezta dezakegu.

Euskal gatazkaren konponbiderako inplikazioan taldeen eta mugimenduen parte hartzea gorabeheratsua izan da. Egia da Lizarra-Garaziko garaian alor ezberdinetako eragileen ekarpena eta apustua nabarmena izan zela, esparru abertzale soiletatik haratago joan zena. Prozesuak itxaropen eta ilusio franko piztu zituen eta horrek islada garbia izan zuen jendearen eta gizarte antolatuaren erantzunean. Hala ere, eskema horrek porrot egin zuenean ilusioaren ordez frustrazioa nagusitu zen eta handik aurrera ahaleginak egin arren, gizartearen aktibazioa orokorrean eta gizarte taldeen inplikazioa zehazki bigarren edo hirugarren maila batean geratu dira. Horixe oso argi geratu zen konponbiderako eta bakerako izandako azken saiakeran, non ekimena osoa alderdi eta eragile politikoen esku utzi baitzen. Eta denborak erakutsi duenez, hori ez zen izan irtenbideak bilatzeko eta planteatzeko batere mesedegarri.

Egungo testuinguru itxaropentsu berrian funtsezkoa da gizarte zibilaren parte hartzea eta inplikazioa, era antolatu eta ordenatu batean. Zenbait arrazoi aipatzearren, hona hemen bururatzen zaizkidan batzuk:

Une estrategikoa; hainbat arrazoi tarteko, jada garatzen ari den prozesua bidezko konponbide baterako behin-betiko ahalegina dela sinesten ari gara. Ezker Abertzale historikoak hartutako aldebakarreko bidea oso irmoa da eta horren ondorioz bai ezkerrean bere osotasunean, bai mugimendu abertzalean eta baita oinarrizko indar korrelazioetan aldaketa nabarmenak agertu daitezke.

Politika egitea, denon ardura; eginkizun erabakitzaileak dituzten arren, alderdi politikoek interes, presio eta eragin asko jasotzen dituzte. Beraz, prozesua norabide egokian jartzeko, gizartean dauden benetako interesak lehenengo planora eramateko eta gertatuko diren geldialdi eta arazoen aurrean denon onura bilatzeko nolabaiteko presioa egiteko talde eta mugimendu anitzen estrategi komuna oso garrantzitsua izan daiteke.

Aldarrikapen komunak, demokrazia; gizarte zibila hedatua, heldua eta antolatua izatea eta lantzea demokrazia indartsu baterako oinarrizko osagaia dela askotan adierazten da. Ikuspegi honetatik, aldaketa eta birmoldatze garai batean euren balore, praktika eta aldarrikapenekin talde ezberdin horiek egin dezaketen ekarpena onuragarria izan daiteke denontzat, demokrazian eta parte hartzean sakontzen duten heinean.

Giza eskubideen ikuspegi zabala, eredua; aurreko puntuarekin lotuta, eraldaketaren ikuspegitik eta gizarte zuzenago eta sendoago eraikitzeko lanetan gizarte eskubideen alde eta oro har giza eskubideen alde egin ditzaketen ekarpen eta presioa estrategikoa da, egungo ereduaren hainbat okertze zuzendu eta eredu beraren aldaketa burutu nahi duten giza talde ezberdinen ikuspegitik, behintzat.

Aurreko puntu horiek norabide egokian jartzeko behar-beharrezkoa da eragileen artean konfidantza giroan poliki-poliki estrategi komunak sortzea eta eginbide eta ekimen zehatzak martxan jartzea, indarrak bildu eta trinkotzeko asmoz. Ematen du batzuen artean apustu hau gauzatzearen garrantziaz hausnartu direla eta ondorioz, ekimen iraunkor batzuk martxan jartzen saiatzen ari direla. Emaitza onak izatea eta horien kudeaketa egokia egitea oso mesedegarria gerta daiteke irekitzen ari den aukera berrirako.

2010eko udako egoera aztertzen duen txostena aurkeztu du gaur Bake-prozesuaren Behatoki Sozialak.  Txostenak erakusten duenez, bake prozesuari buruzko pertzeptzioak 180 graduko iraulia izan du duela urtebete kalertatutako txostenaren datuekin alderatuz gero. Irudipen horri eusten dioten elementu nagusiak hauek dira: Ezker Abertzaleak hurrenez hurren emandako pausoak, soilik bide politiko eta demokratikoen aldeko apustua finkatzeko; atentaturik ez izatea; Bruselako Adierazpenaren bidez etorri den nazioarteko euskarria, eta desberdinen arteko lankidetza-esparru berriak finkatu izana.

• Txostenaren eranskinak: grafikoak eta ekarpenak

• Txostenaren aurkezpenaren prentsa-oharra

• Txosten osoa irakurri eta jaisteko

Txema Ramírez de la Piscina, EHU-UPVko irakaslea

Gernikako agiria “historikoa” omen. Geroak esan beza. Edozein kasutan, joan den larunbatean hamarnaka gizarte eragile eta indar politikok “Bake bidean” izenburupean sinatutako dokumentuak badu mamirik. Aurrera begira ere, izan lezakeen potentzialtasuna benetan handia dela uste dut. “Ez dago ezer berririk” dioena gezurretan ari da.

Arrazoiak
Zergatik da horren garrantzitsua? Lengoaia kriptikoa alde batera utzita, gauzak argi eta garbi eskatzen zaizkiolako bai ETAri (bere amaiera), baita Madrilgo Gobernuari ere (alderdien legearen deuseztapena). Ez hori bakarrik, biktimen eta presoen inguruan ere oso gogoeta zentzuzkoak egiten dira. Amnistiaren eskakizuna ere garbi agertzen da. ETAri eskatzen zaiona azkar beteko balitz, ezker abertzaleko sektore desberdinen artean abiatu den berradiskidetze prozesua izugarri azkartuko litzateke. Kosta egingo da, baina ez dute beste erremediorik. Gizarteak exijitu egiten die. Adiskidantza horrek ahalbidetuko luke aspalditik batzuk aldarrikatzen ari garen ezker abertzale berriaren sorrera: gorria bezain berdea, zibila bezain zabala.

Indar berri horrek hankaz gora jarriko luke egungo jokalekua. Mapa politikoaren beste hiru hankak –PSOE-PP-EAJ horren jakitun dira. Ez dute, jakina, adiskidetze hori erraztuko. Ez da beraien lana. Gainera, ongi asko dakite horrelako mugimenduak euren pribilegioak eta aginte-gunetxoak arriskuan jar litzakeela. Patxi Lopezek birtualtasunean eraikitako fikzioa hondoratzear egon liteke, baita segurtasunaren izenean muntatu diren hainbat negozio ilun ere.

Bereziki esanguratsua da EAJren paradoxa. EAEn bozka gehien lortu dituen alderdia da, baina gatza falta zaio. Noraezean dabil: karismadun buruzagirik gabe, ekimen argirik gabe eta proiektu politiko ezagunik gabe. Arzalluz, Ibarretxe eta Egibar historia dira edo neutralizatuta daude. Gernikan tokirik ez. Forondako zelaietan ere, juxtu topatzen du bere burua. Hurrengo hauteskundeak ere irabaz litzake, baina ez du ilusiorik sortzen. Iñigo Urkullu ez da erreferentea, ezta bere alderdikide askorentzat ere. Zer gelditu da Ibarretxek 2005ean, Eusko Legebiltzarraren aginduz, Madrilgo Kongresuan duintasunez aurkeztu zuen plan soberanista hartatik? Zer

Osagaiak
Jarrai dezadan galderak egiten: Zer behar da ezker abertzale berria sortzeko?, zer gehiengo sozial berriak artikulatzeko? Nire uste apalean, lau osagai funtsezkoak dira: konfiantza, malgutasuna, komunikazio emozionala eta sare sozialak.

Konfiantzaz. Etsipena gainditu eta ilusioa berpiztu behar da. Erraz esaten da. Horrek oinarri sendoak behar ditu. Eragile desberdinen arteko konfiantza sustatzeko ETAren inkognita lehenbailehen argitu behar da. Ezker abertzale berriaren sorrera ezin da eraiki indar armatu baten oniritziaren zain. Ezinezkoa da. Nork bere argudioak azaldu behar ditu, parekoenak baino sendoagoak direla demostratzen ahalegindu, beste inoren laguntzarik, inposiziorik edo beto eskubiderik gabe. Horretarako guztien arteko konplizitatea, konfiantza eta errespetua behar dira; baita eskuzabal jokatu ere argazkiaren dirdirarekin obsesionatu gabe.

Malgutasunaz. Printzipioetan sendo oinarrituta baina berorien aplikazioan malgutasunez joka lezakeen indar politiko berria behar da, gehiengo sozial zabalak eraikitzeko. Horrek eskatzen du, prozesu honetan estatuaren aldetik egongo diren eraso antidemokratikoen aurrean, erreakzionatzeko beste estilo bat, iraganezko tik zaharrak gaindituko duen beste jardunbide askoz ere sortzaileagoa.

Komunikazio emozionalaz. Ezker abertzalea –zer esanik ez ETA bera maisua da kriptografiaren artean. Lerro artean irakurri behar da. Oso barrura begira egindako txosten eta adierazpenak egiten dira. Zilegi da, baina zailegi. Horrek muga garbiak ditu: etxekoak. Gaur egungo buruzagiek ez dituzte soilik ideia politikoak transmititzen. Horiekin batera, emozioak eta sentimenduak ere helarazten dituzte. Hitza bihotzaren giltza da.

Sare sozialez. Gaur egun estatuko 18-32 urte bitarteko gazteen %91,5 sare sozialen batera konektatuta dago. Horietako askok prentsa elektronikoa baino ez dute irakurtzen. Ez doaz kioskora kazetara erostera. Errealitate hori kontuan hartu behar da. Identitatearen indarra eta altermundializazioa uztartu behar dira teknologia berrienak erabiliz.

Lau osagaiok ideia bakar batean bildu daitezke: ezker abertzale berriaren trantsizioa obratzeko beste kultura politiko bat garatu behar da.

Nire zorionik beroenak Gernikako dokumentua sinatu duten guztiei. Bazen garaia.